Tematyka przedostatniej konferencji z cyklu Polska pięknieje – wiedza czyni cuda, czyli jak stworzyć i wypromować dobre projekty turystyczne, zogniskowana wokół turystyki aktywnej, okazała się – co udowodnili przede wszystkim uczestnicy spotkania – niezwykle oczekiwana i trafiona. W Gdańsku gościliśmy rzesze zainteresowanych z województw pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego.

Naturalnym bogactwem trzech województw Polski Północnej jest woda. Jej siłę i potencjał potwierdziły trzy prezentowane w Gdańsku projekty z działania 6.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka: „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej”, „Rewitalizacja Kanału Elbląskiego” i „Program Ożywienia Dróg Wodnych w Gdańsku”.

Celem projektu „Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej” (wartości 83,6 mln zł) jest kompleksowy rozwój turystyki wodnej w obszarze Delty Wisły i Zalewu Wiślanego. Po 2011 roku turyści będą mogli skorzystać z nowych obiektów infrastruktury turystycznej (sieć portów żeglarskich i przystani jachtowych, pomosty, przystanie żeglugi pasażerskiej) i zobaczyć odnowione mosty zwodzone. Przedsięwzięcie jest komplementarne z „Rewitalizacją Kanału Elbląskiego na odcinkach Miłomłyn – jezioro Drużno, Miłomłyn – Zalewo, Miłomłyn – Ostróda – Stare Jabłonki” (wartości 95 mln zł). Odbudowa pochylni, przebudowa i zautomatyzowanie śluz, odmulenie części szlaku żeglownego i ubezpieczenie brzegów Kanału – to tylko kilka wymiernych efektów realizacji projektu. Triadę wodnych projektów zamknął „Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku” (wartości 36,8 mln zł). Za kilka lat miasto nad Motławą będziemy zwiedzać drogą wodną, korzystając z kilkunastokilometrowej linii tramwaju wodnego z 11 przystankami.

W konwencję konferencji wpisany jest udział gości specjalnych z zagranicy. W Gdańsku była to m.in. Iuliana Aluas z Departamentu Turystyki Komisji Europejskiej, której prelekcja w znacznym stopniu ogniskowała się wokół pojęcia zrównoważonego rozwoju turystyki. Komisja Europejska wspiera go poprzez upowszechnianie wiedzy i doświadczeń związanych z tym sektorem gospodarki, promowanie mniej znanych, lecz bardzo atrakcyjnych pod względem turystycznym regionów Europy (konkurs EDEN) i organizowanie funduszy. A jak osiągnąć harmonię? Jej składowymi są m.in. zachowywanie równowagi ekologicznej i właściwe zarządzanie naturalnymi zasobami, minimalizowanie zanieczyszczeń i odpadów generowanych przez turystykę, redukcja sezonowości, stymulowanie rozwoju transportu powiązanego z turystyką, upowszechnianie wiedzy i doskonalenie zawodów związanych z turystyką.

Cykl wystąpień zamknął drugi gość specjalny konferencji, dyrektor ds. rozwoju turystyki Niemieckiej Federacji Rowerowej (ADFC) – Wolfgang Reiche, który ogromną wiedzę wyniósł i z pasji, i praktyki. W latach 1981-85 odbył bowiem rowerową podróż dookoła świata (przebył 83 tys. km). Przemierzył też Polskę od Zakopanego po Morze Bałtyckie. Jaka jest wymarzona turystyka na dwóch kółkach? Kiedy region staje się przyjazny turyście rowerowemu? Marzenia turystów rowerowych są klarowne i konkretne. To odpowiednia infrastruktura, poprawne oznakowanie, oferta gastronomiczna, baza noclegowa, informacyjna, serwis naprawczy. To drogi wolne od ruchu samochodowego, o odpowiedniej szerokości, bezpieczne, bez przeszkód, zadbane, dostępne od marca do października (a nie tylko latem), z atrakcjami po drodze. Sugestywną opowieść wspierały przykłady wzorców i antybohaterów ścieżek, oznakowań, drogowskazów, miejsc odpoczynku.

Niemiecka Federacja Rowerowa prowadzi szereg inicjatyw, których celem jest wprowadzanie standardów, które czynią miejsca/obiekty/rozwiązania bardziej przyjaznymi turystom na dwóch kółkach. Taką genezę miał m.in. program „Bett & Bike” („Rad & Bett”). Kryteria przynależności do sieci „Bett & Bike” (hoteli, kempingów, pensjonatów, schronisk młodzieżowych itp.) wyznaczają możliwość: zatrzymania się na jeden nocleg, zabezpieczenia i naprawy roweru, wysuszenia, skorzystania z map, rozkładów komunikacji publicznej czy spożycia posiłku. O tym, jak ogromnej ewolucji dokonał program, świadczą liczby: w roku 1995, kiedy program startował, obiektów przyjaznych rowerzyście w duchu „Bett & Bike” było zaledwie 216. Sukcesywny rozwój doprowadził do tego, że w roku 2008 było ich w sieci 4610.

A jaką wizją przyszłości dzielą się rowerzyści? Jest bardzo prosta – to podróże bez granic.

Idea turystyki bez granic zdominowała też debatę „Promocja regionu czy promocja regionów – jak skutecznie budować turystyczny wizerunek Polski Północnej”, poprowadzoną przez redaktorów Macieja Wośkę i Lecha Parella z „Dziennika Bałtyckiego”. I w niej znów silny był głos gościa z Niemiec: turysta rowerowy nie jest zainteresowany granicami – akceptuje tylko te, które wynikają z ukształtowania terenu. Rowerzysta jako turysta otwarty na kontakt bezpośredni, stymuluje marketing wewnętrzny, który może przebić skutecznością wielkie kampanie promocyjne.

Zarówno turystę zagranicznego, jak i krajowego nie interesuje, gdzie przebiegają granice województw. Zdaniem Iuliany Aluas, Polska powinna być promowana jako całość, a regiony jako część Polski. Naszym magnesem może być odmienność od innych krajów nadbałtyckich. Z zagranicznym gościem zgodziła się Anna Zbierska, dyrektor Biura Prezydenta Gdańska ds. Promocji. – Polsce potrzebna jest promocja na szczeblu ogólnopolskim – promocja kraju i jego walorów. Działania, które są podejmowane, nie przynoszą oczekiwanych efektów – podkreśliła Anna Zbierska.

Ponadregionalne powinny być też produkty turystyczne – projekty rowerowe, wodne, konne muszą być spójne, kompatybilne, komplementarne. Dzięki temu zagwarantują niezapomnianą porcję przygody.

Z drugiej strony marketing walorów turystycznych Pomorza, Warmii oraz Mazur powinien być w szerszym stopniu skierowany do mieszkańców tych regionów. Dotyczy to zwłaszcza oferty weekendowej czy krótszych wyjazdów wakacyjnych.

Konferencje uzupełniły dwa warsztaty. Jeden był poświęcony możliwościom finansowania projektów turystycznych i rewitalizacyjnych z RPO województw pomorskiego, zachodniopomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Podczas drugiego – „Dziedzictwo kulturowe a turystyka aktywna” – zostały przedstawione trzy znakomite dobre praktyki turystyczne z Pomorskiego: Centrum Wystawienniczo-Regionalne Dolnej Wisły w Tczewie, Kalwaria Wejherowska, Europejski Szlak Gotyku Ceglanego.